Kỹ thuật nuôi heo hướng nạc phần 4

lon-giong-0002

Phương pháp nuôi heo con

Heo con lần lượt ra đời con trước cách con sau nhanh lắm cũng từ 10-15 phút. Khi con trước vừa lọt lòng mẹ, người có nhiệm vụ đỡ đẻ cho heo liền nhanh tay rước lấy rồi dùng giẻ sạch móc hết bợn nhớt trong miệng, lau sạch mũi, mắt và khắp thân mình nó. Sau ddosss, cắt rốn và buộc rồi khử trùng cuống rốn, trước khi để tạm vào thùng cát tông có lót rơm khô cho heo con nằm ấm áp.

Công việc tuy không nhiều, nhưng phải làm liền tay mới kịp, vì còn phải chăm sóc con heo ra kế tiếp. Đó là chưa nói gặp trường hợp heo con sinh ra bị ngộp, công việc cứu chữa làm mất nhiều thì giờ nên thêm bất cập và vất vả hơn.

-Xử lý bầy heo con: Số heo con mỗi lứa không đồng đều nhau, ít là vài ba con, và nhiều có thể vượt quá 15 con. Nếu số con quá ít thì chắc không ai ham, nhưng nếu quá nhiều cũng không phải là điều quá mừng. Vì mọi người đều biết một con heo mẹ, sữa tốt cũng chỉ có khả năng nuôi tốt được từ 8 – 12 heo con mà thôi. Nếu ai nghĩ rằng heo mẹ có 16 vú thì nuôi được 16 con là lầm, vì trong số 16 vú đó biết đâu lại có một số vú lép hay tiết sữa không nhiều!

Vì vậy, cách tốt nhất là nên dứt khoát loại bỏ ngay từ đầu những heo con đèo dẹt. Còn số lượng heo con thừa ra, nếu có sẵn heo nái khác ít con thì san boét ra nhờ nuôi vú.

– Cho heo sơ sinh bú sữa đầu: Chờ cho heo mẹ nằm nghỉ vài giờ cho lại sức, ta thả bầy heo sơ sinh đến cạnh heo mẹ để chúng được bú sữa đầu. Trong sữa đầu của heo mẹ ngoài lượng đạm cao khoảng 6%, còn chứa chát kháng thể có tác dụng giúp heo con với cơ thể yếu đuối  chống được nhiều thứ bệnh tật, trong đó có cả các bệnh truyền nhiễm. Sữa đầu thường có 3-4 ngày mới hết. Cho heo con bú được sữa đầu nhiều sẽ có lợi cho cả heo mẹ và con của nó. Mẹ tránh được bệnh viêm vú, còn con có được nhiều sức đề kháng để chống chọi được bệnh tật.

-Tập cho con heo bú mẹ: Theo luật sinh tồn, heo con vừa lọt lòng mẹ tuy còn khờ khạo, đi đứng chưa vững vàng nhưng đã biết hướng về vú mẹ để bú. Điều đó cho thấy, heo con vừa ra đời đã biết đói bụng và biết cách tìm đến vú mẹ để thỏa mãn cơn đói đang dày vò nó. Thế nhưng, bên cạnh những con mạnh và khôn đó, trong bầy cũng có một số heo con quá khờ khạo, đến nỗi không biết cách ngậm vú để bú ra sao. Với những heo quá khờ này, những ngày đầu phải tập cho nó bú mẹ bằng cách bóp miệng nó vào núm vú heo mẹ, kế đó nặn sữa để nó liếm láp cho quen vị sữa, rồi tập bú dần dần. Trời sinh heo con có thói quen lạ lùng, mỗi con ừ đầu hễ bú vú nào thì từ đó tiếp tục bú vú đó.

Trong tuần tuổi đầu, nên tập cho heo bú cữ, cách khoảng 2 giờ một cữ. Sau cữ bú đó, ta bắt hết bầy để riêng, điều này có cái lợi là tránh mẹ bị nằm đè khi heo con khờ và yếu. Sau một tuần thấy heo con đã lanh lợi thì cho nó soongd chung với heo mẹ.

Trong thời gian được 1 tuần tuổi này, ta nên chích chất sắt cho heo con với thuốc Fedextran với liều lượng 200mg, và sau đó vài tuần chích tiếp một liều nữa như vậy heo con mới khỏi bị bệnh thiếu máu. Nếu thiếu máu, niêm mạc mắt tái nhợt, và heo tiêu chảy với phân trắng.

Được vài ba tuần tuổi, khi chạy nhảy vững vàng ta nên cho heo ra sân nắng với heo mẹ để chúng có cơ hội vận động dưới nắng sáng để tự tạo vitamin D3, đồng thời tập ủi đát, ăn cỏ để cơ thể được tăng cường  thêm khoáng chất, khiến heo khỏe mạnh hơn, năng động hơn.

-Nên tập cho heo con ăn sớm: Heo con được vài tuần tuổi đã biết đến máng liếm láp thức ăn của heo mẹ. Đây là thời điểm nên tập ăn cho heo con. Vì rằng, chúng càng lớn thì bú càng nhiều, trong khi đó, lượng sữa của heo mẹ tiết ra lại càng giảm sụt. Vì vậy, tập độ một tuần cho heo con ăn rành, ta nuôi cách ly chúng với heo mẹ và từ đó chỉ lùa sang chuồng heo mẹ cho bú cữ mà thôi. Sô cữ bú càng về sua càng bị hạn chế bớt lại. Thay vì trước đây mỗi ngày bú đến bẩy, tám cữ thì nay rút xuống còn 4,5 rồi vài cữ àm thôi.

Thức ăn dành cho heo con cần được nấu chín để heo ăn dễ tiêu. Nên nấu bữa nào cho ăn bữa đáy, tránh cho ăn thức ăn đã thiu thối. thức ăn của chúng gồm bột bắp, gạo lứt nấu thật nhừ, sau đó trộn thêm sữa bột( loại không kem). Khi chúng biết rành ăn, ta mới tập ăn cám hỗn hợp, rau, muối.

Mấy tuần tuổi mới dứt  sữa heo con?

Theo cách nuôi trước đây, heo con đủ 6 tuần tuổi mới dứt sữa và phá bầy, vì nghĩ rằng đến tuổi này heo mới đủ cứng cáp, khôn lanh, tự sống được. Thế nhưng, theo cách nuôi heo công nghiệp ngày nay thì heo được 6 tuần tuổi đã dứt sữa, vì có những điều lợi sau đây:

-Lẻ bầy heo con càng sớm càng tránh được sự hao hớt do heo mẹ bị đè chết, nếu không cũng bị thương tật.

-Heo mẹ đẻ được 6 tuần lễ, mức sữa lên đến đỉnh điểm và từ đây mức sữa bắt đầu gaimr sút dần. Vì vậy nếu tiếp tục cho heo con bú thêm vài tuần nữa, heo con sẽ không đủ sữa để bú, lại gây cho heo mẹ bị còm cõi thêm.

-Lẻ bầy sớm heo con sẽ biết ăn rành sớm hơn avf tăng trọng nhanh hơn, lớn đồng đều ơn. Heo con sẽ được nuôi với khẩu phần ăn đặc biệt đầy đủ dưỡng chất hơn, trong khi sữa mẹ không đủ dưỡng chất đúng theo nhu cầu đòi hỏi của heo con.

-Nhờ lẻ bầy sớm mà heo mẹ mới có thời gian để hồi phục sức khỏe để kịp thời lên giống chuẩn bị đẻ lứa sau.

Từ 2 tháng tuổi, heo con đã có vóc dáng khá to, trên 18kg đối với giống Yorhhire; 15kg với giống heo Bershire, trên 16kg đối với heo Landrace. Với tuổi này chúng rất dễ nuôi, chóng lớn, công chăm sóc không nhiều như trước đây nữa.

Trong 2 tháng tuổi đầu đời, phải chích thuốc ngừa các bệnh truyền nhiễm cho heo con, theo lịch trình như sau:

-Ngừa dịch tả: lúc heo con được 40 ngày tuổi.

-Ngừa phó thương hàn: Lúc heo con được 6 tuần tuổi.

-Uống thuốc sổ lãi: lúc heo tròn 2 tháng tuổi.

Khoảng 20 ngày sau, chích ngừa lại lần 2 các bệnh trên.

Phương pháp nuôi heo thịt.

Theo cách nuôi trước đây hằng trăm năm của ông bà ta ngày xưa, thì kết quả chỉ mong lấy công làm lãi là đủ mừng rồi. Nuôi heo mà coi như tiền bỏ ống, được đồng nào hay đồng ấy.

Nuôi mà không cần chọn giống, loại heo đèo đẹt, thương tật cũng nuôi. Đã thế, tới bữa có gì cho heo ăn nấy, miễm sao đỡ tốn là mừng, dù có mất nhiều thời gian cũng chẳng sao. Cách nuôi heo như vậy bảo sao lắm  khi bị lỗ!

Ngày nay,  nuôi heo thịt dễ dàng đạt được mức lời không thua gì nuôi heo nái, đồng vốn lại xoay nhanh. Đó là nhờ vào những tính toán khôn khéo sau đây:

-Nuôi heo hướng nạc: ngày nay heo hướng nạc được thị trường khắp nơi đặc biệt ưa chuộng, lại bán được gái cao. Các giống heo hướng nạc được chọn nuôi khắp thế giới hiện nay, gồm những giống tốt mà chúng tâ đã và đang nuôi hơn nửa thế kỷ nay, như heo Yorkshire large White, Yorkshire middle, Duroc, Hamp-shire, Landrace,…

-Chọn heo nuôi thịt: Heo nuôi thịt là heo không đạt chuẩn để giống, trong đó đa số là heo đực. Những con heo này được chọn nuôi thịt từ lúc vừa lẻ bầy. Kế đó alf những heo giống phải loại thải nửa chừng do sinh sản kém, như nọc phối nái ít đậu thai, như nái bị bệnh đường sinh dục hoặc có tính sát con, ít sữa hoặc nuôi con quá vụng về,… Những heo nọc già và heo nái không còn khả năng sinh sản cũng loại ra nuôi thịt.

Như vậy, dù là heo tơ hay heo gài cũng nuôi thịt được, miễn chúng thuộc giống tốt và tát cả dều có sức khỏe tốt.

Trước khi nuôi thịt, những heo dực tơ đều được thiến khi chúng được 6 tuần tuổi. Heo nọc già cũng phải thiến trước khi nuôi vỗ béo bán thịt.

Riền heo cái không cần phải thiến, vì với giống heo cao sản, chỉ cần nuôi đến 5-7 tháng chúng đã có trọng lượng gàn 100kg rồi, đạt chuản để xuất chuồng. Mà heo 6-7 tháng thì làm gì đã đến tuổi động dục, nếu thiến thì chỉ làm chậm độ phát triển của chúng mà thôi.

heo-thit-002

Thiến heo đem lại nhiều điều lợi như: heo trở nên thuần tánh, không phá phách, không giỡn, không cắn lộn nhau chí tử, nên nuôi nhốt chung vài mươi con trong một ngăn chuồng vừa đỡ công chăm sóc, lại vừa đỡ tốn mặt bằng. Điều lợi kế tiếp là thịt heo thiến có phẩm chất ngon hơn thịt heo bình thường, nhất là thịt heo đực thiến không có mùi hôi đặc trưng, dù nấu nướng khéo đến đâu cũng không sao nuốt được! Điều lợi sau cùng là heo thiến càng nuôi lâu ngày càng mập thêm, vì chúng chỉ biết có mỗ việc hết ăn lại ngủ để tăng trọng nhanh. Trong khi đó, heo không thiến thỉnh thoảng lại bỏ ăn bỏ uống vì động dục, và nuôi lớn đến một tuổi nào đó thì chững lại, nuôi thêm chỉ tốn kém thức ăn mà thôi.

-Nuôi heo cùng lữa: Nuôi heo thịt phải nuôi tập thể từ năm bảy con dến vài ba mươi con thì chúng mới tranh nhau ăn, nhờ đó mới mau tăng tọng và lớn đồng đều nau, như vậy tránh được nạ con lớn hiếp con bé ( gây thương tích cho nhau), con mạnh tranh hết thức ăn của con yếu khiến chúng lớn không đồng đều nhau.

Tất nhiên đã nuôi tập thể như vậy, dù là heo bằng kích cỡ với nhau, ta cũng phải đặt máng ăn trong chuồng  cho đầy đủ để đến bữa ăn con nào cũng có chỗ đứng ăn thoải mái cho đến lúc thật sự no nê.

-Hạn chế vận động: Nuôi heo thịt cần hạn chế việc vận động để bớt tiêu hao năng lượng, nhờ đó mà heo chóng tăng cân. Thế nhưng, điều đó không có nghĩa là lúc nào cũng nhốt chúng trong ngăn  chuồng quá chật hẹp( mỗi con chỉ 1 thước vuông)? Nên cho heo thịt vận động ngoài sân nắng, nhờ đó mà sức khỏe của chúng tốt hơn. Có điều, vài ngày mới thả cho vận động một vài giờ mà thôi.

-Thức ăn giàu dinh dưỡng: Càng muốn rút ngắn thời gian nuôi dưỡng, ta càng cung cấp khẩu phần ăn cho heo thịt có nhiều chất dinh dưỡng hơn. Thức ăn phải có đủ chất đạm, chất bột đường, chất béo, khoàng chất và vitamine. Vì rằng nhu cầu dinh dưỡng của heo thịt cũng không khác mấy với nhu cầu dinh dưỡng của heo giống.

-Chế độ chăm sóc : Nuôi heo thịt thường nuôi với mật độ cao nên chuông nuôi phải thoáng mát mới tốt. Nên tăm chải cho heo để chúng được sạch sẽ, mát mẻ và tránh được các bệnh ngoài da. Hằng ngày vần xịt rửa chuồng nuôi nhiều lần để tránh hôi hám, bẩn thỉu. Nên xỗ lãi vào giai đoạn heo lẻ bầy và chích ngừa các bệnh truyền nhiễm như dịch tả, thương hàn.

Giữ vệ sinh thức ăn nước uống

Người mình khi nói đến heo là liên tưởng đến con vật phàm ăn và ăn quá nhiều. Vì vậy, trong dân gian mới có câu thành ngữ”Ăn như heo”, ám chỉ những người có nết ăn tục tằn, ngồi vào mâm chỉ biết cặm cụi ngồm ngoàm ăn mãi.

Cách ăn của heo không từ tốn, mà táp những miếng lớn nghe xoàm xoạp, ăn ngốn ngáu như sợ bị kẻ khác đến tranh mất phần ăn. Do cách ăn sướng miệng đó làm vướng nhiều bệnh tật, và thường chết vì sở thích phàm ăn.

Câu nói ” bệnh tòng nhập khẩu” nếu dành cho heo thì thật là quá đúng. Những bệnh do ăn tạp của con heo, bệnh về dường tiêu hóa, thường xảy ra có khi đe dọa đến tính mạng, từ heo con đến heo già nhiều năm tuổi cũng thường gặp.

Nói đúng ra, với heo nuôi, bệnh vì ăn uống xảy đến cho nó, đa phần là do chủ nuôi đã vô tình hay cố ý cung cấp cho chúng những thúc ăn quá kém chát, và mang sẵn mầm độc hại… Đẻ tránh việc vô tình đầu độc heo bệnh và chết một cách đáng tiếc, ta nên thường xuyên đề cao cảnh giác mỗi khi lựa chon thức ăn cho heo:

-Cung cấp thức ăn có phẩm chất tốt: Dù nuôi heo thịt hay heo giống, ta cũng nên chọn loại thức ăn có phẩm chất tốt, mặc dầu phải trả giá cao hơn.

heo-an

Thà tốn thêm ít tiền mua thức ăn tốt để heo được sống khỏe mạnh, mau tăng trọng còn hơn là phải tốn nhiều tiền cho thuốc men khi ngã bệnh, có khi còn cụt vốn vì heo bị chết do ăn phải thức ăn kém phẩm chất, rẻ tiền.

Đó là kinh nghiệm quý giá mà bất cứ người nuôi heo lâu năm nào cũng biết đến!

-Các loại bắp, đậu trước khi mua trữ phải phơi nhiều nắng thật khô rồi đổ vào lu, bảo quản kỹ ở nơi khô ráo, mát mẻ. Mỗi lần xay thành bột chỉ đủ đung nuoi heo trong vòng một đôi tuần là nhiều. Bắp đậu nếu không biết cách bảo quản thì trong vài tháng đã bị mốc, bị mọt đục rỗng hết phần ruột bên trong thì không còn chất bổ dưỡng để nuôi heo nữa, nhất là vitamine A. Loại bắp đâu bị mọt này dù cho không cũng không lấy, đừng nói là bỏ tiền ra mua.

-Gạo lức, tấm gọa rất nhiều tinh bột heo ăn rất tốt, nhưn neus bị mốc, bị sâu mọt đục khoét lâu ngày kết dính lại thành từng cục là thứ thực phẩm mất hết chất, nấu lên chỉ bốc mùi hôi heo cũng không chịu ăn.

-Cám nhuyễn giàu chất bột đường, chứa vitamine B1, nếu đó là cám còn mới, còn bốc mùi thơm. Cám nhuyễn để quá 2 tháng sẽ hôi dầu, dù cho heo ăn sống hay nấu chín cũng là thwucs ăn độc hạo cho đường tiêu hóa.

-Củ khoai tây và cả khoai lang ta dùng cho heo ăn rất tốt, nhưng phải là những củ chưa lên mầm.

-Củ khoai mì tươi cần phải lột vỏ, ngâm củ vào nước sạch 1-2 ngày( thay nước mới nhiều lần) rồi mới nấu chín cho heo ăn. Vỏ khoai mì cho heo ăn sống rất độc.

-Chỉ nên cho heo ăn bột cá lạt, thứ còn mới, khô, bốc mùi thơm. Độ mặn trong khẩu phần ăn của heo khoảng 5gr/1kg thức ăn, vừa, mặc dầu vẫn biets trong bột cá có chứa nhiều vitamine B2 và B12. Hơn nữa cho heo ăn nhiều bột cá quá cũng không tốt, vì thịt có phảng phất mùi hôi tanh. Do đó, trước khi bán heo thịt độ vài tuần, ta nên ngưng hco ăn bột cá. Nhiều người nghĩ rằng càng cho heo ăn thức ăn mặn, chúng sẽ uống nước nhiều, và nhờ đó heo mau lớn. Ý nghĩ này hoàn toàn không đúng.

-Bột thịt lượng đạm tiêu hóa và chất béo khá cao nhưng nếu bảo quản kém, nhất là để quá thời gian quy định cho phép cũng kém dinh dưỡng, không nên cho heo ăn.

-Khô bánh dầu nên dùng loại mới, còn khô và thơm. Khi khô bánh dầu đã mốc meo nên loại bỏ sớm và làm phân bón vì cho heo ăn dễ bị ngộ đọc chết. Khô bánh dầu chỉ bảo quản nơi khô ráo mát mẻ trong thời gian 4 thang trong mùa nắng và chỉ trong mùa mưa mà thôi.

-Loại bỏ thức ăn chứa mầm độc: những thức ăn dù sống hay chín đã quá cũ, đã bốc mùi hôi mốc, thậm chí đã thiu thối, trong đó đã chứa sẵn mầm độc hại nếu vì tiếc của mà cho heo ăn, là vô tình đầu độc chúng chết. Vì vậy, những thức ăn còn thừa của ngày hôm trước, hôm sau nếu đã bốc mùi thiu, ta nên dứt khoát đổ bỏ.

Cho rau ăn cỏ tươi ngon và sạch sẽ, Heo mọi lứa tuổi đều thích ăn các loại rau cỏ tươi. Trong rau cỏ tươi, thành phần đạm thực vật, chất bột đường, chất xơ, và vitamine, nhất là vitamine C khá cao, vì vậy ăn nhiều rau cỏ tươi rất tốt.

Heo không phải chỉ ăn có 2 loại rau là rau lang và rau muống, mà chúng  còn ăn được vài ba chục loại rau cỏ khác, trong đó có nhiều giống cỏ cao sản như cỏ voi, có ruzi và các giống cỏ họ đậu.

Rau cỏ nuôi heo cần phải tươi, non và được rửa kỹ với thước tím trước khi cho ăn. Rau cỏ tự trông ftrong vườn nhà không sợ bị ngộ độc vì thuốc bảo vệ thực vật, nhưng cũng phải rửa thật sạch trước khi cho heo ăn. Nếu rau cỏ thu cắt từ bên ngoài, nên tránh xa vùng có khu công nghiệp, các nhà máy hóa chất, những vùng trồng tỉa hoa màu cây trái thường xuyên phun xịt thuốc bảo vệ mùa màng. Rau cỏ mua tại chợ nên chọn thứ tươi ngon, không héo úa, về nahf cũng phải rửa kỹ bằng thuốc tím mới yên bụng cho heo ăn. Rau có thể sống hoặc cắt khúc nấu chín với bắp, tấm rồi cho heo ăn cũng tốt.

Vệ sinh nước uống: Nước dành cho heo uống hằng ngày cho heo phải là nước sạch và ngọt. Đó là nước uống dành cho người uống. Nước không cần phải nấu chín dù là để nuôi heo con. Nhũng chuồng heo chưa có vòi nước tự động mà cho heo uống bằng máng xi măng, thì mỗi lần phải thay nước mới nhiều lần và ít nhất ngày một lần nên cọ rửa máng cho sạch sẽ.

Tuy là máng nước riêng, nhưng mỗi lần heo thọc mõm vào uống, nhất là sau mỗi bữa ăn, thức ăn thừa dính ở quanh mép sẽ lắng động lại thành lớp dưới đáy máng dễ làm cho nước bốc mùi chua, hôi, uống vào chỉ gây ngộ độc cho ho.

Tóm lại, nuôi heo, khâu thức ăn nước uống cần phải chọn loại có phẩm chất tốt, mới, tươi ngon và càng chế biến sạch sẽ hợp vệ sinh là cách giúp heo sinh trưởng tốt, mau tăng trọng, tránh được nhiều bệnh tật về đường ruột.

Vệ sinh chuồng trại

Chuồng heo nói riêng, và toàn khu vực chuồng trại nói chung, nếu không được thường xuyên quét dọn, xịt rửa và tẩy trùng khắp mọi chốn, mọi nơi thì rất dơ bẩn và hôi thúi gấp hàng trăm lần chuồng trâu, chuồng bò, đến gần không sao chịu nổi.

Thế nhưng, như mọi người đều biết, bản thân con heo không thích ở dơ, chúng thích nằm chỗ khô ráo, sạch sẽ, và nhất là biết phóng uế có nơi có chỗ. Nuôi nhốt trong chuồng, heo chỉ phóng uế vào một góc chuồng nhất định, những góc còn lại sạch sẽ là nơi nằm của nó. Nuôi heo thả rong, mặc dầu nó vẫn vô ra trong nhà, nhưng khi cần phóng uế thì lại chạy ra vườn, ra sân. Vì vậy câu nói “ở dơ như heo” có lẽ oan cho loài gia súc này.

-Chuồng trại làm đúng kỹ thuật để giữ vệ sinh chu đáo: Chuồng heo mà làm xa nhà ở, cách xa khu vực dân cư sinh sống, lại là vùng đất cao ráo, chung quanh có tạo mương rãnh thoát nước dễ dàng, lại có hố phân thì việc giũ vệ sinh vừa dễ dàng lại không phải tốn nhieuf công sức và thời gian.

Vì chuồng heo xa khu vực dân cư sinh sống nên khu vực người ở không bị ảnh hưởng.

Vì nên chuồng trại cao ráo, cung quanh lại có hệ thống mương rãnh nên nước rửa chuồng, tắm heo khong bị ứ đọng mất vệ sinh. Và cũng nhờ đó mà chuồng trại sạch sẽ, chuột bọ bên ngoài không có lý do để lai vãng đến. và cũng nhờ đó mà ngăn ngừa được các dịch bệnh truyền nhiễm đến với heo, do chuột bọ avf ruồi muỗi là tác nhân gây bệnh.

-Cập nhật hóa công việc làm vệ sinh chuồng trại:  Công việc quét dọn để chuồng heo được sạch sẽ là việc phải lo chu đáo mỗi ngày. Có như vậy, chuồng mới không hôi hám, heo được sống trong môi trường sạch sẽ, tránh được các bệnh ngoài da như ghẻ ngữa, xà mây còn gọi là bệnh lác(Teigne) và bệnh chí rận. Nhờ đó mà heo được ăn ngon ngủ yên, mau tăng trọng.

Để giữ chuồng heo lúc nào cũng sạch sẽ, ta phải làm những việc sau đây:

-Đón nhiều nắng sáng: Mỗi buổi sáng, nên mở rộng cửa để đón nhận nắng sớm chiuees rọi thẳng vào  chuồng để chuồng được khô ráo  ấm  áp. Và cũng nhờ tia cực tím của ánh nắng mà heo hấp thụ được vitamine D3 giúp khung xương cứng cáp hơn, thân hình khỏe khoắn sống năng động hơn.

-Tắm heo buổi sáng kết hợp với việc xịt rửa chuồng : Buổi sáng, sau khi cho heo ăn xong, ta liền tắm heo cho sạch sẽ, nếu cầm thì tắm chải bằng xà bông đối với nhưngx heo thân mình lấm lem bẩn thỉu. Sau đó, cọ rửa máng ăn, máng uống và xịt rửa kỹ lên chuồng, vách chuồng.

chuong-trai

-Tập cho heo biết cách ở sạch: không phải bất cứ con heo nào cũng biết phóng uế có nơi có chỗ nhất định, vì có những con tiêu tiểu mọi chỗ mọi nơi trong ngăn chuồng chật hẹp của nó. Nếu để tình trạng này kéo dài thì chuồng lúc nào cũng hôi hám, bẩn thỉu và chính con heo đó đúng là ” ở dơ như heo” chẳng ai dám đến gần.

Đói với những con heo xấu nết này, ta nên tập cho chúng biết cách phóng uế có nơi nhất định. Việc này không có gì khó khăn lắm, nhưng cũng phải tốn công dạy dỗ ít nhất vài ba ngày mới xong. Bước đầu, ta chịu khó gom hết các bãi phân của nó  vào một góc chuồng nào ta thấy thuận tiện cho việc làm vệ sinh. Từ đó, mỗi lần heo có dấu hiệu, cử chỉ sắp đi tiểu, ta liền dùng  1 cái roi ra uy để xua đuổi nó đến chỗ có đống phân, và cương quyết không cho nó rời xa chỗ khác. Thế là heo phóng uế lên chỗ phân có sẵn ở đó.

Việc dồn đuổi này nên lặp đi lặp lại nhiều lần trong ngày, và trong nhiều ngày, như vậ là tập cho con đó có thói quen phóng uế đúng chỗ nhất định. Nhờ đó mà ta đỡ công quét dọn mà chuồng trại lúc nào cũng sạch sẽ, giúp heo sống khỏe mạnh.

Xịt rửa chuồng nhiều lần trong ngày: heo chỉ cần tăm 1 lần trong ngày, nhưng công việc hốt phân và xịt rửa chuồng trại thường  phải làm nhiều lần trong ngày, ít nhất cũng phỉa 2 lần, sáng và chiều sau mỗi bữa cho heo ăn.

-Sát trùng chuồng trại theo định kỳ: Tùy vào số lượng nuôi heo nhiều hay ít, tùy vào khu vực chuồng trại rộng hay hẹp mà ta vạch ra kế hoạch tổng vệ sinh chuồng trại theo từng quý hay vài quý một lần.

Tổng vệ sinh chuồng trại là tổng vệ sinh toàn khu vực nuôi, bên trong cũng như bên ngoài. Bên trong thì phải sát trùng tất cả các ngăn chuồng bằng cách cọ rửa sạch sẽ mọi chỗ mọi nơi, từ nền chuồng đén vách ngăn bằng nước xà bông hoặc các loại thuốc sát trùng có bán nhiều trên thị trường, như vậy mới tận diệt được các mầm bệnh. Còn bên ngoài thì ngoài việc khai thông mương rãnh còn phải khai quang hết cây tạp, cỏ dại, đốt sạch rác rến quanh khu vực chuồng trại nuôi heo.

Tóm lại, vệ sinh chuồng trại nuôi heo là việc làm khó nhọc, thậm chí còn dơ bẩn. Vì vậy, đòi hỏi người phụ trách phải có tinh thần, trách nhiệm cao, từ đó mới tạo được tính đam mê công việc. Dù vất vả, ta cũng không nên rượt đuổi, đánh đập, nạt nộ khiền heo phải hoảng hốt tồi bị thương tích như sai chân, lọi giò hoặc sẩy thai,… hậu quả thật tai hại.

Chăm sóc

Nuôi heo, nếu nuôi số lượng ít, chỉ đôi bà con thì công chăm sóc không nhiều, còn với số lượng từ vài ba chục con đến hàng trăm con thì phải cần có nhiều người vừa có sức khỏe tốt, vừa có nhiều kinh nghiệm mới đảm trách nổi.

Việc chăm sóc chuồng trại nuôi heo lớn, công việc rất nhiều khê: có việc làm theo giờ giấc đã định sẵn, nhưng cũng có những việc đột xuất thất thần xảy ra không những ban ngày và cả khi ban đêm, vì vậy, lúc nào cũng phải có những người có kinh nghiệm, có trình độ chuyên môn cao, túc trực để xử lý công việc  đem lại hiệu quả tốt nhất. Những việc xảy ra có tính đột xuất thường rơi vào trường hợp heo đẻ hoặc heo bệnh là nhiều nhất. Tuy vậy cũng có lúc mọi người được nhàn rỗi để nghỉ ngơi. Cả khu vực chuồng trại có lúc inh ỏi vì tiếng heo kêu, vì người gọi nhau ơi ới, nhưng cũng có lúc yên tĩnh lạ thường, đó là lúc sau giờ ăn, chuồng nao heo cũng đồng loạt lăn kềnh ra ngủ.

Trong việc chăm sóc cho heo, có những việc thường làm như sau:

-Cho heo ăn đúng giờ: Heo thường được ăn ngày 3 bữa sáng, trưa và chiều. Nên tập cho heo thói quen ăn đúng giờ, vì sau bữa ăn của heo, ta còn phải làm nhiều công việc khác nữa. Chẳng hạn, sau khi heo ăn xong là phải quay sang sửa máng ăn rồi quét rửa chuồng cho sạch sẽ. Công việc đó sáng trưa chiều không khác gì nhau.

Tập cho heo ăn đúng bữa có điều lợi là giúp heo ăn uống điều độ: cứ đến gần giờ ăn thì cơn đói bắt đầu cồn cào, vì vậy, vào bữa ăn là ăn thật no nê, sau đó là lăn đùng ra ngủ. Do tập ăn đúng giờ nên đến bữa chậm cho ăn, heo sẽ kêu đồng loạt to mồm la hét thật xấu hổ với xóm giềng! Đúng là heo đói một bữa kêu bằng người đói cả năm.

-Chăm sóc heo nái đẻ: Nếu trong chuồng có một heo nái chuyển bụng đẻ thì công chăm sóc không có gì đáng kể, mặc dầu cũng không tránh được lo lắng. Nhưng nếu trong trại heo có nhiều nái đẻ khó thì phải nói việc chăm sóc heo phải nói là hụt hơi! Người có nhiệm vụ đỡ đẻ cho heo phải là người có nhiều kinh nghiệm, có tay nghề cao mới đảm trách nổi. Vì như ta đã biết, có nhiều heo nái sinh đẻ bình thường, gần như không có người giúp đỡ. Nhưng có nhiều heo nái đẻ khó, do một sự cố nào đó tác động đến thời gian thai nghén, chẳng hạn như bị trượt té, hoặc thai quá to, hay mẹ ăn uống thiếu dinh dưỡng,… khiến con đẻ ngược thay vì đẻ xuôi bình thường, hoặc heo quá to trong khi heo mẹ yếu sức không tài nào rặn nổi. Trong trường hợp này, công việc đỡ đẻ cho heo được mẹ tròn con vuông quả là việc cực kỳ khó khăn, tốn nhiều công sực và thời gian. Đó là chưa nói đến việc tốn công chăm lo cho heo mẹ chóng được hồi sức sau ngày sinh của nó.

heo-con

-Chăm sóc heo con: Chỉ có một số ít heo con khi vừa lọt lòng mẹ là khỏe mạnh, khôn lanh, biết tìm đến vú mẹ để bú mớm. Những con heo có sức vóc này rất dễ nuôi. Số heo còn lại trong bầy sức vóc yếu đuối, khôn lanh không bằng, nếu không bỏ công chăm sóc chu đáo trong vài ba tuần đầu e rằng chúng lót ổ khá nhiều. Chăm sóc heo con chả khác gì chăm sóc con mọn, nào là lo úm cho chúng được ấm áp, nào là lo tập cho nó bú mẹ no nê, nào là tới lui lo cho sức khỏe của chúng,… cho đến lúc nào heo biết ăn rành thì lúc đó việc chăm sóc heo con nhẹ đi được chút ít.

-Rửa chuồng và tắm heo: Chuồng heo vốn chạt hẹp, hằng ngày heo vừa ăn đó vừa phóng uế đó nên việc vệ sinh sạch sẽ chuồng trại bao giờ cũng được đặt lên hàng đầu. Mà muốn được như vậy thì việc xịt rửa chuồng trại và tắm chải cho heo không những phải cập nhật hóa mà còn phải làm nhiều lần trong ngày. Tắm heo chỉ cần tăm 1 lần trong ngày, nhưng hhoots phân và xịt rửa chuồng ít lắm cũng tốn công sức 3-4 lần mới tạm ổn. Chuồng trại càng được giữ sạch sẽ thường xuyên thì sức khỏe của heo mới được bảo vệ tốt.

-Chăm lo bảo vệ sức khỏe cho heo: Con heo tuy bề ngoài trông mập mạp, nhưng lại là con vật bị vướng nhiều bệnh tật. Heo có thể khỏe mạnh lanh lợi buổi sáng nhưng lại dễ dàng ngã bệnh ngay buổi chiều. Có trường hợp nghĩ là bệnh nhẹ, nhưng trở nặng sau đó không bao lâu. Có những bệnh truyền nhiễm mới đầu chỉ một vài con mắc phải, nhưng chỉ đầu hôm sớm mai cả chuồng, cả trại hàng trăm con nhất loạt ngã ra như rạ. Do đó, việc chăm sóc bảo vệ sức khỏe cho heo là việc quan trọng, cấp thiết, không ai dám coi thường. Vì vậy người có trách nhiệm trong khâu này đòi hỏi phải có trách nhiệm cao, và nếu không là bác sĩ thú y cũng phải am tường về bệnh lý, về thuốc men, về cách sơ cứu heo heo bệnh trước khi cần đến sự giúp đỡ của bác sĩ thú y. Công việc đó gồm có cách tìm biết thân nhiệt của heo bệnh, cách cho heo uống thuốc, cách chích thuốc cho heo, kể cả cách vân chuyển từ nơi này sang nơi khác cho heo được an toàn hơn.

Phòng và trị bệnh cho heo

Con heo tuy to xác, nhìn bề ngoài trông mập mạp, nhưng lại vướng nhiều thứ bệnh tật hơn các giống vật khác.

Có con buổi sáng cong khỏe mạnh, lanh lợi, nhưng đến trưa đã chê cám, cả mình nóng ran nằm mẹp một chỗ. Có nơi cả chục con heo đang mạnh khỏe, sắp hốt tiền triệu đến nơi, tự nhiên giờ trước giờ sau đã lăn đùng ra tất cả. Thế là bao nhiêu vốn liếng đội nón ra đi.

Cái cảnh heo đang khỏe mạnh rồi tự nhiên thình lình ngã bệnh là chuyện thường thấy, thường gặp mọi lúc, mọi nơi nên nhiều người mới tin chuyện người này có tay nuôi và người kia không có tay nuôi heo tưởng chừng như định mệnh vậy.

Thật ra, heo bị bệnh, phần lớn đa phần là do ở người nuôi:

-Thứ nhất, là do chuồng trại thiết kế không đúng kỹ thuật hoặc không lo giũ gìn vệ sinh chu đáo, như vậy chẳng khác nào rước ma bệnh vào nhà.

-Thứ 2, nuôi heo mà cho ăn uống thiếu chất bổ dưỡng, các thành phần căn bản trong khẩu phần ăn thiếu hụt lâu ngày khiến heo sinh trưởng kém, phát triển chậm, không đủ sức đề kháng trước mọi bệnh tật đến với nó.

 

 

-Thứ 3, không lo chích ngừa cho heo đúng định kỳ những bệnh truyền nhiễm không dịch tả, bênh j tụ huyết trùng.

-Thứ 4, khi phát giác trong chuồng có heo bị bệnh ( như bệnh lở mồm long móng chẳng hạn) không lo cảnh giác cách ly heo bệnh ra heo khỏe để chữa trị kịp thời, đến khi bệnh lây lan sang cả bầy thì làm sao trở tay cho kịp.

phong-benh-002

Thứ 5, chăm sóc heo mà cứ khi nào nổi hứng thượng cẳng chân, hạ cẳng tay rượt đuổi, đánh đập không thương tiếc, bảo sao heo không  sai chân, lọi giò, sẩy thai.

Đấy, làm đươc tốt những việc nêu trên là cách phòng ngừa bệnh cho heo một cách hoàn hảo. Đó là việc chắc chắn ai ai cũng biết, nhưng thực hiện được thì chỉ một số người.

Cổ  nhân đã day: Phòng bệnh tốt hơn chữa bệnh. Chờ đến khi gặp bệnh mới lo chữa thì vừa tốn tiền, vừa tốn công sức, mà kết quả chưa chắc đã đúng như ý mong mỏi của mình. May một điều là thuốc dành cho loài vật nói chung và heo nói riêng thường rẻ hơn thuốc dành cho người.

Bệnh dịch tả heo

Đây là loại bệnh truyền nhiễm do virut Suipes Tifer gây ra cho heo mọi lứa tuổi. Bênh lây lan rất nhanh, lây trực tiếp từ heo bệnh sang heo mạnh chung chuồng với nhau qua thức ăn nước uống đã có sẵn mầm bệnh. Rồi từ đó, bệnh lây lan các chuồng lân cận, các trại heo quanh vùng. Bênh được truyền qua ruồi muỗi, chuột, mèo và cả người chăm sóc truyền từ nơi này sang nơi khác.

Nếu không biết cách phòng ngừa và chữa trị kịp thời, heo bệnh có thể chết hàng trăm phần trăm trong vòng 5-7 ngày mà thôi.

 

Heo bị bệnh nhiết độ lên cao đến 41 độ C

Khởi đầu heo ăn ít rồi bỏ ăn, nhưng uống nhiều nước, mắt đỏ, nhiều gèn, nước chảy ròng ròng.

Xuất hiện nhiều mụn đỏ lấm tấm trước chỉ nhỏ bằng đầu cây kim gút sau to dần bằng mút đũa và nhiều dần. Mụn đỏ này xuất hiện ở vành tai, vùng bụng đục khoét sâu hết lớp da.

Heo bại chân nằm một chỗ, thỉnh thoảng bị co giật ở chân sau.

Heo nái sẩy thai

Dich-Ta-Lon-Chau-Phi-001

Mổ heo chết vì dịch tả ta tháy các hiện tượng sau đay:

  • Ruột non xuất huyết.
  • Ruột già bị loét
  • Thận bị xuất huyết, nổi mụn lấm tấm đỏ cả trong lẫn ngoài.
  • Lá lách cũng bị hiện tượng xuất huyết.
  • Bàng quang lấm tấm nhiều mụn đỏ.

Cách phòng bệnh và chữa bệnh cho heo:

Trước hết, phải cách ly heo bệnh xa heo mạnh để chữa trị và tránh lây lan. Kế đó là sát trùng khắp khu vực chuồng trại. Những heo chết vì bệnh này phải đem xá chôn dưới đất sâu và phủ một lớp dày vôi sống.

Đến nay, trên thị trường vẫn chuưa có loại thuốc đặc tị cho bệnh này, vì vậy, chỉ có heo mới chớm bệnh may ra mới chữa khỏi baengf thuốc trụ sinh liều mạnh.

– Chích Peniciline 100.000 nghìn đơn vị cho heo dưới 40kg và 1000.000 đơn vị cho heo lớn.

-Chích Teramycine liều 1cc cho heo con, liều 2cc cho heo lứa và 10cc cho heo trên 100kg/

-Chích thuốc trọ lức vitaine C, liều lượng 2cc cho heo nhỏ và 5cc cho heo lớn.

-Chích vitamin B12 liều 2c cho heo nhỏ và 5cc cho heo lớn.

Những thuốc trên chích nhiều ngày liên tiếp cho đến khi biết chăc sloaf heo đã hết bệnh. Với heo mạnh nuôi cùng chuồng hay nuôi quanh khu vực có heo bệnh cũng nên chích thuốc ngừa dịch tả heo.

Bệnh dịch tả heo có thể ngừa trước được bằng thuốc ngừa dịch tả heo, chích đúng định kỳ cho heo con từ 6 tuần tuổi trở đi.

Bệnh tụ huyết trùng

Bệnh tụ huyết trùng còn gọi là bệnh toi của heo, là bệnh truyền nhiễm có mức độ tác hại lớn khiến cho heo chết hàng loạt, nguy hiểm thứ nhì sau bệnh dịch tả. bệnh này do vi trùng Pasterurella gây ra. Vi trùng này sống trong đất, trong nước, trong không khí vì vậy bệnh mới lây lan qua máng ăn, máng uống, qua phân, nước tiểu có chứa sẵn vi trùng gây bệnh, lây qua đường hô hấp và lây qua cả vết trầy xước ngoài da.

Bệnh tụ huyết trùng xảy ra dưới ba dạng: nặng, nhẹ và kinh niên.

Ở dạng nặng:

Vi trùng Pasterurellaxâm nhập vòa máu nên lan truyền rất nhanh khắp cơ thể khiến cho heo chết rất nhanh sau 5-6 giờ vướng mạnh. Heo có nhuwnbgx triệu chứng sau dây:

  • Thân nhiệt trên 40 đọ, heo bệnh bỏ ăn.
  • Niêm mạc mắt mũi môi miệng đều tụ máu bầm và chảy nước mắt, nước mũi, nước dãi liên tục.
  • Phù cổ, sưng cuống họng.
  • Phổi tụ huyết, cuống phổi có hiều đờm, khiến thở mạnh và thở khó khăn.
  • Cổ nổi hạch, heo cứng hàm và chết.

Ở dạng nhẹ:

  • Thân nhiệt 40độ, heo bỏ ăn.
  • Sưng phổi, phổi bầm tím, đàm nhiều làm nghẹt khí quản khiến heo khó thở.
  •  Màng bọc tim trương nước vàng.
  • Heo ho nhiều.
  • Vùng bụng nổi nhiều mụn đỏ.

Bị bệnh ở dạng nhẹ này, heo sẽ chết sau 3-4 ngày.

Ở dạng kinh niên:

  • Phổi sưng và mưng mủ.
  • Heo chỉ sốt nhẹ nên chỉ ăn được chút ít.
  • Tiêu chảy nhiều nên thân mau gầy tọp.
  • Sưng khớp xương, khớp xương có mủ nên heo vùi nằm một chỗ và chết dần.

Cách phòng và chữa bệnh:

bệnh tụ huyết trùng có thuốc chủng ngừa, thuốc có hiệu nghiệm trong 6 tháng. Như vậy, đầu mùa mưa và cuối mùa mưa đã chíc ngừa thì có nhiều hy vọng heo sẽ thoát được căn bệnh quái ác này.

Với heo bị bệnh, nên dùng thuốc trụ sinh để chích như Penicillin, Streptomyciline, Tetramicine,… cần phải cứu chữa kịp thời, vì khi đã bị bệnh thì heo sẽ chết rất nhanh, và chết hàng loạt, lan truyền acr một vùng rộng lớn.

Bệnh heo con tiêu phân trắng

Bệnh heo con đi tiêu phân trắng la do nhiễm vi trùng E. coli, Salmonella… chủ yếu tấn công vào heo con dưới 2 tháng tuổi. Do bị tiêu chảy nhiều ngày liên tiếp nên heo mau kiệt sức. Heo bệnh có dáng ủ rũ, lông xù lên, tai lạnh, da nổi gai ốc.

Heo bệnh chi tiêu phân trắng dưới dạng lỏng hay sền sệt và có mùi tanh hôi.

Bệnh này do nhiều nguyên nhân sinh ra như:

  • Do heo thiếu chất sắt( không được chích chất sắt trong tuần tuổi đầu tiên)
  • Do heo mẹ ăn quá nhiều chát béo và nhiều sữa.
  • Do heo con được bú quá no không tiêu hóa kịp.

Cách chữa trị:

Nếu heo bị bệnh nhẹ, có thể cho uống thuốc Sulfaguanidine, Carbothreepharo, Pargegorique…

Bệnh nặng chích thịt với thuốc Tetramycine, Getamox, Emrofloxacin,… với liều 1cc cho heo có thể trọng 10kg.

Chặn đứng việc tiêu chaye phân tắng của heo bệnh được sớm được ngày nào hay ngày ấy. Chỉ những heo bệnh nặng mới hết.

Qua bài viết này giúp bà con hiểu rõ một số vấn đề về sức khỏe của heo, cách chăm sóc heo và các bệnh của heo. Chúc bà con thành công!

 

Gọi ngay